หรุ่ม: ขนมมุสลิมโบราณแห่งวิถีวัฒนธรรม

เขียนโดยทีมหอประวัติศาสตร์มุสลิมไทย

บทนำ

"หรุ่ม" (Hroom) เป็นหนึ่งในขนมไทยโบราณที่มีรากฐานมาจากวัฒนธรรมการกินของชาวมุสลิมในประเทศไทย ด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวทั้งในเรื่องของรูปลักษณ์ วิธีการทำ และรสชาติ หรุ่มจึงไม่เพียงเป็นขนมสำหรับรับประทานเล่น แต่ยังสะท้อนถึงภูมิปัญญาด้านอาหารของชุมชนมุสลิมไทยมาอย่างยาวนาน

บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับขนมหรุ่มอย่างละเอียด ทั้งประวัติความเป็นมา สูตรและวิธีการทำแบบดั้งเดิม ความเชื่อและวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนสถานที่หาซื้อหรุ่มอร่อยๆ ในประเทศไทย

หรุ่มคืออะไร?

หรุ่มเป็นขนมไทยโบราณประเภทกึ่งแห้ง มีลักษณะเป็นเส้นกลมๆ คล้ายเส้นหมี่ แต่มีขนาดสั้นกว่าและมีเนื้อสัมผัสที่เหนียวนุ่มเล็กน้อย ทำจากแป้งข้าวเจ้า น้ำตาล และกะทิ โดยมักปรุงรสด้วยน้ำตาลมะพร้าวหรือน้ำตาลปี๊บให้มีรสหวานมัน

ลักษณะเด่นของหรุ่ม

• มีสีน้ำตาลอ่อนหรือสีทองจากน้ำตาลมะพร้าว

• เนื้อสัมผัสเหนียวนุ่ม เคี้ยวเพลิน

• มักเสิร์ฟเป็นคำเล็กๆ พอดีคำ

• มีกลิ่นหอมของกะทิและน้ำตาลมะพร้าว

ประวัติและที่มาของหรุ่ม

ต้นกำเนิดจากวัฒนธรรมมุสลิม

หรุ่มเชื่อกันว่ามีต้นกำเนิดมาจากขนมของชาวมุสลิมที่อาศัยในประเทศไทยมาตั้งแต่สมัยอยุธยา โดยได้รับอิทธิพลจากขนมเปอร์เซียและอินเดีย ที่มักใช้ส่วนผสมหลักคือแป้งและน้ำตาล

เอกลักษณ์สำคัญคือการใช้ "กะทิ" และ "น้ำตาลมะพร้าว" ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักของอาหารไทย-มุสลิมในภาคใต้

หรุ่ม หรือ ล่าเตียง อาหารแปลก ของว่างไทยโบราณ หาทานยาก ทำขนมง่ายๆ | ครัวพิศพิไล

หรุ่มในพิธีกรรมทางศาสนาอิสลาม

หรุ่มไม่ใช่เพียงขนมหวานทั่วไป แต่มีบทบาทสำคัญในวิถีชีวิตมุสลิมไทยมาช้านาน โดยเฉพาะในงานศาสนกิจสำคัญต่างๆ:

ในเดือนรอมฎอน

• เป็นหนึ่งใน "ของว่างละศีลอด" ที่นิยมเตรียมไว้รับประทานหลังตะวันตกดิน

• มักเสิร์ฟคู่กับน้ำชาหรือกาแฟอาหรับ

• ชาวมุสลิมเชื่อว่าความหวานของหรุ่มช่วยฟื้นฟูพลังงานหลังการอดอาหารตลอดวัน

งานเมาลิด (วันเกิดนบีมูฮัมหมัด)

• นิยมทำหรุ่มแจกจ่ายเป็นทานในงานเมาลิด

• ในบางชุมชนมีประเพณี "แข่งทำหรุ่ม" โดยผู้หญิงในหมู่บ้านจะแสดงฝีมือการทำขนม

• หรุ่มที่ทำได้สวยที่สุดจะถูกนำไปถวายที่มัสยิด

งานแต่งงานมุสลิม

• เป็นหนึ่งในขนมมงคลในพิธี "มาซินัน" (พิธีหมั้น)

• มักจัดวางร่วมกับขนมอื่นๆ ใน "ปากาซี" (ขันหมาก)

• ความเหนียวของหรุ่มสื่อถึงความผูกพันของคู่บ่าวสาว

ความเชื่อเกี่ยวกับการทำหรุ่ม

• ห้ามพูดคำหยาบขณะทำหรุ่ม เชื่อว่าจะทำให้ขนมแตก

• นิยมให้สตรีมีครรภ์เป็นคนบีบเส้น เชื่อว่าจะได้หรุ่มเส้นสวย

• ในบางพื้นที่ยังคงใช้ "กระบอกบีบจากไม้มะพร้าว" แทนอุปกรณ์สมัยใหม่

แหล่งข้อมูลอื่นๆ

• “หรุ่ม” มาจากคนไทยสมัยก่อนเรียกชาวตุรกีว่า “แขกหรุ่ม”

• จิบชาชิม ‘หรุ่ม’ ของว่างโบราณ บ้านสุเหร่าบางอ้อ

• อาหารสานใจ : สืบตำนานอาหารโบราณมัสยิดบางอ้อ

• วิธีทำ หรุ่ม ล่าเตียง